Nóż to absolutnie podstawowe narzędzie każdej kuchni. Możemy mieć tylko jeden, byle by był jak najbardziej wszechstronny, odporny na uszkodzenia, a przede wszystkim ostry. Noże ceramiczne wdarły się przebojem do naszych mieszkań, obiecując wszystkie te cechy. Być może mogą z powodzeniem zastąpić noże stalowe, jeśli tylko wybierzemy mądrze i wysokiej klasy noże. Na co jednak zwracać uwagę przy zakupie? Czego się wystrzegać?
Zalety noży ceramicznych
Pierwsze noże ceramiczne produkowane były przez firmę pochodzącą z Japonii. Nie od dziś wiadomo, że właśnie stamtąd wywodzi się sztuka kucia najlepszych mieczy oraz sztyletów i noży. Noże ceramiczne uchodzą za jedne z najostrzejszych, a przy tym są bardzo poręczne. Ostrzejszy może być już tylko diament, ale nie stać nas jeszcze na to, by diamentem pokroić poranną bułkę. Ciężko jest je stępić nawet przy intensywnym użytkowaniu, co jest akurat wielką wadą noży stalowych. Nadają się do krojenia niemal wszystkich typów produktów od chleba, po owoce i warzywa czy sery, które (szczególnie te, jeśli są miękkie) stanowią nie lada wyzwanie. Do serów dedykowane są specjalne noże z dziurkami, jednak przy ostrzach ceramicznych nie są one konieczne.
Ceramika opiera się wpływowi kwasów zawartych w niektórych produktach, takich jak cebula czy cytryna, a które powodują stopniową korozję tradycyjnych ostrzy. Do tego nie przyjmują zapachów produktów, jak również nie przenoszą swojego zapachu na jedzenie. Głównie dlatego, że go nie posiadają. Są bardziej sterylne w tym względzie. Przy stalowych nożach, szczególnie tych niskiej jakości – często jedząc surowe warzywa, przykładowo na kanapce, odczuwamy nieprzyjemny metaliczny posmak w ustach. To może być spowodowane właśnie przez kontakt słabej jakości stali z produktem. Tak samo po krojeniu cebuli, niekiedy trudno jest domyć nóż lub zwyczajnie zapominamy się i dalej kroimy nim słodkie owoce, a później dziwimy się, że wszystko trąci cebulą. Tu prawdopodobieństwo jest znacznie mniejsze. Noże ceramiczne nie wchodzą w reakcje chemiczne z produktami. Wspomniana cebula lubi gorzknieć w kontakcie ze stalą, a jabłko ciemnieje, a tu nie musimy się tego obawiać.
Przy niewielkiej wadze są niesamowicie ostre. Wysokiej klasy noże nawet przez bardzo dojrzałego pomidora przechodzą jak przez przysłowiowe masło. I tym samym możemy bardzo szybko zweryfikować, czy dokonaliśmy dobrego zakupu. Plastry zawsze będą idealnie okrągłe, nie zgniecione i pofałdowane. Także jeśli lubimy tworzyć dekoracje z warzywa i owoców, to ostrza ceramiczne są zdecydowanie lepszym wyborem niż tradycyjne stalowe.
Noże ceramiczne nie wyrzekły się wad
Niestety, także noże ceramiczne posiadają pewne wady, o których warto wiedzieć zanim zakupi się ich pełen komplet. Po pierwsze są dość kruche. Niesamowicie dobrze sprawdzają się przy krojeniu miękkich lub świeżych produktów oraz mięs. Jednak należy bardzo uważać, by nie natknąć się na przykład na kość. Tego ostrze może nie przetrwać. Nie stępi się, a może się wyszczerbić. A wtedy cały nóż jest już nie do uratowania. Tak samo należy uważać, by go nie upuścić. Ostrze zwyczajnie rozpadnie się na kawałki. Nie jest to więc zakup dla każdego.
Noży ceramicznych należy używać na deskach drewnianych lub z tworzywa. Przy czym plastikowe nie są tu polecane, ponieważ nie są antyseptyczne. Zbyt twarde podłoże może tak samo uszkodzić ostrze, a bardzo chcemy, aby nóż służył nam jak najdłużej. Unikajmy uderzenia o krawędzie, ostukiwania czy czyszczenia płaskiej krawędzi noża o brzeg garnka czy innego naczynia. To może mu bardzo zaszkodzić. Noże ceramiczne nie nadają się do filetowania czy dzielenia kurczaka, gdzie mogą mieć kontakt z kośćmi, dlatego też najlepiej, kiedy stanowią uzupełnienie zestawu noży kuchennych ze stali szlachetnej jak te: http://www.philipiaknaczynia.pl/produkty,3,58.
Dobre noże ceramiczne nie należą do najtańszych. Oczywiście zawsze można się pokusić o nieco tańsze zamienniki, ale nie zawsze jest to dobre rozwiązanie. Tu liczy się jakość produktu, a nie jego cena. Noże ceramiczne są bardzo ostre, ale tylko te najlepsze dają gwarancje zachowania jakości przez długie lata. Obietnice producentów są wielkie, jednak przy kontakcie z produktem końcowym bywa różnie, o czym wszyscy doskonale wiemy. Najlepszy producent takich noży, sprowadzanych z Japonii, obiecuje odbiór, ostrzenie i zwrot noża na własny koszt. Oczywiste jest, że sam proces będzie trwał, ale jest to usługa wliczona w bardzo wysoką cenę. Jeśli jednak stwierdzimy, że nasz nóż ceramiczny już nie jest taki ostry jak nam się wydaje, bo włos spuszczony na jego ostrze już się nie rozdwaja, a komarowi lecącemu przez kuchnię nie ucina skrzydełek, to z naostrzeniem może być problem. Firmy specjalizujące się w tym używają specjalnych diamentowych ostrzałek, aby przywrócić nożom pierwotną ostrość. Nie warto nawet próbować robić tego na domowym kamieniu, bo osiągniemy tylko tyle, że będziemy musieli kupić nowy nóż (przynajmniej będzie ostry).
Czy noże ceramiczne są w stanie zastąpić te ze stali nierdzewnej?
Wysokiej klasy noże ceramiczne mają dożywotnią gwarancję ostrości. Więc zasadniczo nie trzeba pamiętać o tym by je ostrzyć samodzielnie. Noże ceramiczne mają wiele zarówno zalet jak i wad. Sprawdzają się tam, gdzie ostrza tradycyjne zawodzą (patrz: dojrzały pomidorek czy mięciutki serek). Są niesamowitym ułatwieniem w kuchni.
Dobry zestaw noży ceramicznych ma w swojej ofercie marka Philipiak: http://www.philipiaknaczynia.pl/produkty,3,48, gdzie w komplecie otrzymujemy skrobaczkę do warzyw, nóż Santoku i dwa bardziej klasyczne ostrza. Jeśli do tej pory nie udało ci się trafić na idealną skrobaczkę do warzywa, najwyraźniej nie znasz tych ceramicznych. Są piekielnie ostre, delikatne, ale precyzyjne. Za pomocą takiej zwykłej skrobaczki wyczarujesz makaron z cukinii czy sałatkę z marchewki. Nóż Santoku natomiast idealnie sprawdza się tam, gdzie trzeba szatkować i kroić na drobne kawałeczki i to bez obawy, że przytłuczesz sobie palce. A Wy co myślicie o nożach ceramicznych? Jakie macie doświadczenie w tym temacie?
Źródła:
- https://www.morele.net/wiadomosc/noz-ceramiczny-jak-wybrac-czy-warto-polecane-noze-ceramiczne/3301/
- https://praktyczna-wiedza.pl/kuchnia-i-gotowanie/pojedynek-ostrzy-noz-ceramiczny-i-stalowy/
- https://www.dorotakaminska.pl/noz-ceramiczny-i-noz-stalowy-porownanie/
